Í síðustu viku kom upp umræða að sameina eigi Kvennaskólann og Menntaskólann við Sund og starta nýjum skóla í Stakkahlíð, sem nú um stundir hýsir Menntavísindasvið Háskóla Íslands. Ein af ástæðum þess að flytja þurfi MS er sögð að húsnæði skólans sé myglað, en svo er víst Stakkahlíðin líka mygluð - svo mögulega væri verið að fara úr myglunni í fúkkann. Rökin fyrir svona sameiningu eru fjárhagsleg hagræðing og einhver samlegðaráhrif sem samkvæmt reiknimeisturum skili til lengri tíma hagnaði. Jafnframt er talað um minnkandi árganga svo þörfin fyrir framhaldsskólapláss muni fara minnkandi á næstu árum.
Thursday, June 29, 2023
Sameiningar og allir í verknám
Friday, January 7, 2022
Framhaldsskólakennarar - tilgáta um fjórar týpur (uppfært frá fyrri pósti)
Hér er smá uppfærsla á gömlum pósti og bætt við heilli týpu, samkvæmt ábendingu Facebook vinar og fyrrum samkennara Bergs Tómassonar. Ábyrgðin á þessu öllu er þó alfarið mín. Ég krunka smá í hinar, en ekki mikið. Ég reyndar verð að biðja fylgismenn Hegels og Páls Skúlasonar afsökunar á því að rjúfa þrítöluregluna. Svo gæti líka alveg verið að það þurfi að bæta við fimmtu.
Ég hef verið framhaldsskólakennari í 23 ár, og er á því (af ýmsum ástæðum) að það sé besta starf í heimi (heimurinn er hins vegar afar ófullkominn, svo það er mikið pláss til bætingar)... Ein ástæðan er að stéttin er fjölbreytt og við hvern skóla kennir fólk sem kemur úr ýmsum áttum. Hér að neðan set ég fram tilgátu um fjórar týpur kennara, sem býður upp á möguleika að spegla sjálfan sig. Tvær fyrstu týpurnar tel ég í meginatriðum jákvæður, ég er ekki alveg viss með þá þriðju.
Það hefur verið bent á að tilgátan eigi líka við önnur skólastig, en varðandi það þá set ég fram þá aukatilgátu ásinn sé ríkjandi í leikskólum og grunnskólum, tvisturinn sækir í sig veðrið á unglingastiginu og er nokkuð áberandi á framhaldsskólastiginu. Óvænt bóla af týpu þrjú kemur svo hins vegar í framhaldsskólanum (þó hún finnist alstaðar) - bendi t.d. á furðulega ritúala í kringum próf í mörgum skólum sem minna á launhelgar Azteka til forna (perur teknar úr á klósettum, full cavity leit á nemendum o.s.frv.) - og þessa furðusiði þarf að hafa í frammi ekki sjáldnar en tvisvar á ári - og margir nemendur látnir tví eða þrí sitja í gegnum ósköpin. Þetta reglublæti er svo ekki bundið við Ísland heldur virðist jafnvel kveða enn rammar að þessu hjá fyrrum herrum vorum í Danmörku. Tvistarnir ráða svo alfarið ríkjum í háskólum. Fjarkinn finnst því miður líka alstaðar, og er eina týpan sem væri best að vera alveg laus við. Heilbrigt hlutfall af þristum er mikilvægt og eðlilegt, en þegar ofvöxtur hleypur í þann hóp er voðinn vís.
Ég minni á yfirskrift bloggsins, hrátt og hresst, en líka að öllu gamni fylgir nokkur alvara. Mig rámar í einhverja svona flokkun sem var kynnt í kennslufræðinni og var skemmtileg, hér er svo önnur sem má skemmta sér við þar sem erkitýpur Jung eru mátaðar á kennara.
2) Tvisturinn: Fagidjótinn. Þessi kennari elskar greinina sína og er mjög upptekinn af alskonar nördagangi tengdu henni. Fylgist vel með nýjungum á sínu sviði og mikill brunnur að sækja í ef mann vantar að vita meira um greinina. Veit ekki hverjir eru saman í bekknum og ekki líklegur til að bjóða sig fram í hóp sem á að ræða samskipti á vinnustað. Held að tvistinn megi finna í öllum greinum, en finnst samt einhvern veginn eins og það sé í ákveðnum raungreinum sem þessi er sterkastur.
Tuesday, October 26, 2021
Róttæk kennslufræði II
Þetta blogg er sérstaklega ætlað þeim sem eru á síðunni um róttæka kennslufræði, og hluti af viðleitni til að sjá hvort það megi eitthvað virkja það dæmi meira ....
Ég hef áður skrifað samnefndan pistil sem er númer eitt sumsé.
Þetta er skrifað í Nörrebro hverfinu í Kaupmannahöfn, en hér rétt í nágrenninu er menntaskólinn Det Frie sem titilmynd síðunnar er frá og ég hvet ykkur til að kynna ykkur: https://www.detfri.dk/
Mér datt í hug að leggja grunn að einhvers konar manífestói sem við gætum haft á síðunni. Svo er líka spurning hvort það væri heppilegra að hafa hóp en læksíðu .... og er Facebook besti vettvangurinn .... ? Allt mjög verðugar pælingar. Ég hendi niður nokkrum hugmyndum, og svo bara endilega heyra frá sem flestum.
-Starf kennara og allra menntastofnana snýr að því að efla alhliða þroska fólks með fjölbreytilegum hætti, alt sem þrengir og heftir þessa viðleitni þarf að forðast.
-Námsmat af öllu tagi á helst að leggja niður.
-Endurhugsa þarf hönnun á tíma og rúmi þar sem menntastarf fer fram (stundatöflur og skólahúsnæði)
-Öllum stefnum og dogmum þarf að taka með miklum fyrirvara en læra af þeim og sýna virðingu, hvort sem það snýst um "núvitund", "hæfniviðmið" eða "hjalla".
-Við lærum af hvert öðru og kennurum og skólum um heim allan til að bæta okkur í viðleitni okkar.
-Afnema ber Aðalnámskrá og innleiða þennan lista í staðinn.
-Húmorsleysi er óheimilt.
-Nemandinn er í forgrunni.
-Fög eru rammar sem geta stundum verið heppilegir, en oft eru þeir fyrir.
-Það á að vera gaman í skólanum.
-Heimanám er bannað nema það sé örugglega skemmtlegt og á forsendum nemandans.
-Kennarastarfið er besta starf í heimi.
-Það er hægt að lauma ýmsu róttækum prinsippum inn í starfið, jafnvel í mjög íhaldsömu umhverfi.
Friday, July 9, 2021
Malcolm Gladwell um mat á háskólum í Bandaríkjunum
Ég var að ljúka við að hlusta á tvo þætti hjá Malcolm Gladwell í Revisionist History, sem er besta hlaðvarp í heimi, þennan hérna:
https://www.pushkin.fm/episode/lord-of-the-rankings/
og svo þennan hérna
https://www.pushkin.fm/episode/project-dillard/
En í þessum þáttum tekst Malcolm á við að gagnrýna og greina matskerfi US News fyrir Bandaríska háskóla, (Hér er nýjustu niðurstöður þar).
Í mjög stuttu máli kemur það ákaflega berlega í ljós að þessi ágæti listi mælir allt annað en gæði menntunar. Fyrst og fremst er þetta listi sem vegur eftirfarandi þætti:
-hversu ríkur er skólinn
-hversu mikilla forréttinda njóta nemendur við þessa skóla
-hversu hátt hlutfall nemenda eru hvítir
o.s.frv.
Þessir þættir eru mjög í anda Gladwells, en segja má að einn lykilþráður í hans verkum sé að draga í efa mörg kerfi sem eru notað til að meta og velja hluti - meintar hugmyndir um "gæði". Megin sjónarmiðið að er mikill hluti af hátimbruðum matskerfum sem við treystum á eru handónýt, bæði út frá beisikk tölfræði og líka út frá því hvernig þau viðhalda og styrkja félagslegt óréttlæti.
Væri mjög gaman að sjá hann glíma við matskerfin sem eru notuð á heimvísu, en í fljótu bragði sýnist mér að þeir falli að miklu leyti í sömu gryfjur, en það er sagt á ábyrgðar samt. Mér finnst líka að þegar við hugsum um okkar litla kerfi á Íslandi að hér sé víti til að varast, og þó við séum ekki með eitthvað svona formlegt kerfi þá erum við með óformlegar hugmyndir um t.d. hvað séu "bestu" framhaldsskólarnir og kann að vera að það sé ekki byggt á mjög traustum grunni.
Hvet allt áhugafólk um menntun til að hlusta á þættina og hugleiða þessi mál.
Sunday, November 15, 2020
Harry Potter í Versló - pælingar með þættinum Kynning - á brautarpallinum
Nú er komið í loftið hlaðvarpið um Harry Potter og ævintýri hans í Versló. Ég setti alla seríuna í loftið í einu, og þannig getur fólk hlustað í þeirri röð sem það vill og á þá þætti sem það vill. Ég ætla að setja inn nokkra bloggpósta sem fylgja hverjum þætti úr hlaði, svona með einhverjum hráum og hressum pælingum um hvern þátt.
Fyrsti þátturinn er að uppistöðu til samtal mitt og Helgu sem kennir námskeiðið með mér. Það er mikilvægt að þó að ég hafi búið þetta hlaðvarp til þá er ég ekki að eigna mér áfangann, hann er okkar samstarfsverkefni. Það er líka kannski áhugavert í þessu samhengi að þeir sem hafa fylgst aðeins með mér á vettvangi skólamálaumræðunnar er að ég hef (mjög) ákveðnar efasemdir um áfangakerfið, og ég stend við þær. Hins vegar er eitt fyrirbæri sem ég tel mjög jákvætt í áfangakerfinu, en það er einmitt valáfanginn sem Harry Potter áfanginn er dæmi um. Áfangahönnun er náttúrulega listgrein, og það má eiginlega segja að þetta hlaðvarp sé ákveðinn spuni í kringum þá pælingu. Mér finnst valáfanginn bjóða upp á að prófa sig áfram með óvenjuleg viðfangsefni, spennandi aðferðir og ýmsa nýstárlega hluti. Hugmyndir sem kvikna í valáföngum smita oft útfrá sér í aðra áfanga.... Jafnframt eru valáfangar fyrirbæri sem opnar fyrir ákveðna samkeppni milli kennara og greina, sem stundum hefur skemmtilegar og skondnar hliðar.
Annað sem valáfangar bjóða upp á er samstarf milli kennara, innan greina og þvert á greinar. Það er reyndar áhugavert og rannsóknarefni í sjálfu sér hversu lítið kennarar á framhaldsskólastigi vinna saman, en undantekningarnar er einmitt helst að finna í valáföngum. Samstarfið við Helgu i mótun og þróun þessa áfanga hefur verið alveg frábært, reyndar hefur það haft þær afleiðingar að auk þess að kenna þennan áfanga saman höfum við líka kennt saman einum bekk í "venjulegum" áfanga og það hefur nú líka bara gengið svona ljómandi vel! Ég vil endilega benda öllum áhugasömum um kennslu og svo líka um Harry Potter til að ljá hlaðvarpinu mínu eyra!
Saturday, October 17, 2020
Ólafur Stefánsson og Lovegood feðginin
Það er gaman að fólk hafi áhuga á skóla og menntamálum, og sérstaklega áhugavert þegar það hefur sterkar skoðanir. Ólafur Stefánsson, þekktur sem handboltamaður hefur verið mjög gangrýninn á skólakerfið, telur það stíft og ekki hafa breyst í takt við tímann. Hann var í slagtogi við listamanninn skondna og skemmtilega Þorvald Þorsteinsson með þessar pælingar um skeið, en Þorvaldur lést því miður fyrir aldur fram. Voru þeir ef ég man rétt með einhverjar rosalegar pælingar um að stofna e.k. frískóla í Heilsuverndarstöðinni - endilega rifjið þetta upp fyrir mér.
Nýjasta útgáfa gagnrýni Óla birtist í áhugaverða viðtali við Sölva Tryggvason sem fylgir hér að neðan. Eins og títt er með listamenn, heimspekinga og sjáendur þarf að leggjast í smá túlkunarvinnu til að skilja mál Óla. Hann er ekki sérstaklega skýr í tali og notar mikið af ensku.
Aðaltesan sem hann er með er að yfir öllu skólakerfinu vomi skrímsli. Þetta skrímsli er Aðalnámskrá. Kenningin er á þá lund að undir harðræði Aðalnámskrár leiti allt skólastarf í sama farveg og meðan að ægivald hennar ríkir yfir okkur þá verði frelsi, sköpun og allt sem er gott og fallegt undir í skólum landsins. Í máli þeirra félaga Óla og Sölva finnst mér reyndar fátt benda til að þeir, frekar en flestir kennarar eða fólk almennt hafi lesið Aðalnámskrána sem í gildi er; en rödd Aðalnámskrár er ekki endilega mikið skírari en rödd Ólafs og þarf líka túlkunarfærni til að skilja hana.
Ég held samt að hugmynd Óla um Aðalnámskra megi túlka sem myndlíkingu fyrir ákveðna rödd og afl sem hafi mikil áhrif í skólastarfi. Hér er einhvers konar blanda af vana, íhaldsemi og ótta við breytingar sem mætti líta á sem einhvers konar yfirsjálf sem stýrir okkur með ósýnilegri hendi. Íslenskir kennarar eru hugsa ég sú stétt veraldarinnar sem er með mest sjálfræði yfir störfum sínum, en engu að síður er töluvert mikil íhaldsemi í gangi.... áhugavert mál.
Annað sem Óli gerir sem mér finnst skondið er að hann vísar slatta í Harry Potter, segist vera með flokkunarhatt og eitthvað, en ég fæ líka á tilfinninguna að hann hafi ekki lesið bækurnar - eða þá að hann leikur sér með efnið á einhvern hátt sem að gefur þessi tilfinningu sem er þá einhvers konar öfugsnúin snilld.
Ég kýs að líta á Óla sem einhvers hliðstæðu við Lovegood feðginin í Harry Potter. Luna og Xenophilius eru með alskonar furðulegar hugmyndir sem fólk leiðir hjá sér og lítur niður á (einhvers konar hippar / nýaldarsinnar innan galdraheimsins), en svo kemur í ljós að inn á milli alskonar bulls sem þau eru með glittir í mikilvæg sannindi - t.d. hvað varðar dauðadjásnin.
Að síðustu finnst mér pælingar þeirra félaga um hugútvíkkandi jurtir og sveppi alveg magnað, og þá fattar maður hvernig allt kemur aftur og allt snýst í hringi... Óli er eiginlega handboltahippi með dellu fyrir skólaumbótum, með spennandi sveppi í hliðartöskunni.

